SHADOW COPY (GÖLGE KOPYA)

 

Shadow Copy(gölge kopya); paylaştırılmış klasörler için, Windows 2003 ile gelen yeni bir data kurtarma aracıdır. Shadow copy sayesinde zaman içerisinde değişime uğramış ya da silinmiş mevcut dosya ve klasörlerin eski versiyonlarına geri dönüş yapmak mümkündür. Paylaştırılmış klasörlerin gölge kopyalarının görülebilmesi için bilgisayarınızda shadow copy client yazılımı kurulu olmalıdır.

 

Shadow Copy sayesinde:

  • Bilerek ya da bilmeyerek silinmiş dosyalar kurtarılabilir.
  • Bilerek ya da bilmeyerek üzerinde değişiklik yapılmış dosyaların eski versiyonlarına geri yüklenebilir.
  • Dosyalarınızın yeni versiyonları ile eski versiyonları arasında karşılaştırma yapabilirsiniz. Örneğin bir Excel içerisinde istatistiksel değerlere gore belli grafikleri getiren bir hesap tablomuzun olduğunu varsayalım. Ve istatistikleri sabah alınan gölge kopyadan sonra değiştirdiğimizi farz edelim. Bu durumda öğleyin girilen yeni istatistiklerle sabahki istatistikleri dosyanın sabah alınan gölge kopyası açılarak karşılaştırabilirsiniz.

 

Shadow Copy’nin Karakteristik Özellikleri :

 

  • Shadow Copy aktif hale getirilse bile system üzerindeki datalarınızın düzenli yedeklerini almaya devam etmelisiniz. Çünkü shadow copy aldığınız yedek kadar sağlam bir yapı değildir ve yedeğin yerini almaz.

 

  • Shadow Copy bilgileri yalnızca okunabilir bilgilerdir. Bir shadow copy’nin içeriğini değiştiremezsiniz.

 

 

  • Shadow Copy özelliği klasör ya da dosya bazında değil, partition ya da volume bazında aktifleştirilir.

 

  • Volume ya da partition üzerinden aktif hale getirilen shadow copy özelliği o volume içerisindeki tüm paylaştırılmış klasörler için aktifleştirilmiştir.

 

  • Shadow Copy özelliğinin aktif hale getirilebilmesi için minimum 100 MB alana ihtiyacınız olacaktır. Default olarak bir volume üzerinde shadow copy için ayrılan alan shadow copy’lerin depolanacağı volume’ün %10 kadarıdır. Fakat tabii ki siz bu boyutu kendinize gore ayarlayabilirsiniz. Shadow Copy için ayrılan alan tamamen dolunca, en eski gölge kopyalar silinecek ve bir daha geri getirilemeyecektir. Dolayısıyla gölge kopyaların tutulacağı yerin belirlenmesi en başta yapılmalı ve gereksinimlerinizi karşılayacak, ileride problem yaşamayacağınız boyutta bir volume olmalıdır. Gölge kopyaların tutulacağı diskin orjinal dataların kayıtlı olduğu diskten farklı bir disk olması tavsiye edilir.

 

NOT: Gölge kopyaların tutulacağı konum shadow copy özelliği aktif hale getirilmeden belirlenmelidir. Shadow Copy özelliği aktif hale getirildikten sonra bu konumu değiştiremezsiniz. Ve eğer gölge kopyaları başka bir volume üzerine almak isterseniz de shadow copy özelliğini once iptal etmeniz gerekir ki bu durumda da mevcut gölge kopyaların tamamı silinecektir.

 

SHADOW COPY ÖZELLİĞİNİN AKTİFLEŞTİRİLMESİ

 

Default olarak shadow copy özelliği aktif gelmez. Shadow Copy sadece NTFS formatlı alanlar üzerinde depolanan datalar için kullanılabilir. Dolayısıyla FAT alanların shadow copy desteği yoktur.

 

Shadow Copy özelliği genellikle file server bilgisayarları üzerinde kullanılan bir servistir. Shadow Copy özelliğini aktif hale getirmeden öncelikle gölge kopyaların nerede tutulacağının belirlenmesi gerekir.

 

Shadow Copy özelliğini bir NTFS volume üzerinde aktif hale getirmek için :

  1. My Computer ya da Windows Explorer içerisinde NTFS formatlı volume üzerinde sağ tuşa basıp Properties tıklanarak volume özelliklerine girilir.
  2. Shadow Copies tabına geçilir. Burada sadece NTFS formatlı volumelerin liste halinde geldiği görülecektir.

 


  1. Öncelikle shadow copy özelliğini aktif hale getireceğiniz volume üzerindeki datalara ait gölge kopyaların tutulacağı yeri ayarlamak için, Settings butonuna tıklanır. Ve karşımıza aşağıdaki pencere gelir.

 


  1. Burada Storage Area bölümünden gölge kopyaların tutulacağı konum ayarlanır. Eğer şekilde görüldüğü gibi bizdeki D: sürücüsünün gölge kopyalarını kendi üzerinde tutacaksanız, aynen bırakabilir ya da farklı bir yerde tutacaksınız Located on this volume altından gerekli sürücüyü seçerek bunu yapabilirsiniz.

 

  1. Maxsimum size bölümünde seçtiğiniz volume üzerinde gölge kopyalar için ne kadarlık alan kullanacağınız belirlenir.

 

  1. Alttaki Schedule butonu kullanılarak gölge kopyaların hangi peryotlarla alıncağı ayarlanır. Schedule butonuna tıklanınca karşımıza aşağıdaki ekran gelecektir.

 


  1. Burada Schedule Task kutusundan gölge kopyanın hangi peryotla alınacağı , Start time kutusundan gölge kopyanın alınmaya başlayacağı zaman gibi seçenekler ayarlanır. En üstteki liste kutusunu açarsanız, default olarak sabah saat 07:00 ve öğleyin saat 12:00 olmak üzere gün içerisinde 2 kez gölge kopya alınmaktadır. Tabii ki bu süreleri değiştirebilir ya da eklemeler yapabilirsiniz.

 

  1. Ayarlamaları yaptıktan sonra OK butonu ile onaylayarak volume özelliklerindeki Shadow Copy tabına tekrar geri dönelim ve artık gölge kopyası alınacak sürücüyü seçip Enable ile Shadow Copy’yi aktif hale getirelim.


Shadow Copy aktif hale getirildikten sonra otomatik olarak kendisi mevcut volume üzerindeki dataların hemen bir gölge kopyasını alacaktır.

 

GÖLGE KOPYALARIN

ÖNCEKİ VERSİYONLARINA ERİŞİM

 

Kullanıcıların gölge kopyaların önceki versiyonlarına erişebilmeleri ve kullanabilmeleri için, bilgisayarlarının üzerinde shadow copy client yazılımının yüklü olması gerekir. Client yazılımı sayesinde paylaştırılmış bir klasörün içerisindeki dosya ya da klasörlerin eski versiyonlarına ulaşılabilecektir.

 

Shadow Copy Client yazılımı server üzerinde %systemroot%\system32\clients\twclient\x86 dizini içerisindedir. Burada twcli32.msi dosyası üzerine çift tıklanarak kurulum başlatılır. Client bilgisayarlara bu dizin içerisinden kurulum yapabilirsiniz. Ayrıca GPO üzerinden Software Installation ile dağıtılabilir. Diğer yandan http://technet.microsoft.com/en-us/windowsserver/bb405951.aspx sitesinden de Shadow Copy Client yazılımı indirilerek client üzerine kurulabilir.

 

Kullanıcı bilgisayarları üzerine shadow copy client yazılımı kurulduktan sonra sıra geldi paylaştırılmış dosya ve klasörlerin önceki versiyonlarını görmeye. Bunun için ağ üzerinden server bilgisayarına bağlantı yapılır. Server üzerinde paylaştırılmış hangi klasörün önceki versiyonları görüntülenmek isteniyorsa o klasör üzerinde sağ tuşa basıp Properties’den Previous Versions tabına geçilerek eski versiyonlar görüntülenebilir.

 

NOT: Eğer klasör ya da dosya üzerinde sağ tuşa basılıp Properties’e tıklayınca Previous Versions tabı gelmiyorsa bağlantının yapıldığı bilgisayarda Shadow Copy Client yazılımı yüklü değildir. Shadow Copy Client yazılımını Windows Server 2003 sistemler üzerine kurmanıza gerek yoktur. Çünkü zaten kurulu gelmektedir. Fakat Windows 9X, Windows 2000 ve Windows XP sistemler üzerine kurarak gölge kopyalara erişebilirsiniz.

 

 


Şekilde görülen Previous Versions tabında View ile eski versiyonlar görüntülenebilir. Copy ile istenilen bir konuma eski versiyon kopyalanabilir. Restore ile de seçilen dosyanın seçilen versiyonu orjinal yerine geri yüklenir.

 

Gölge kopyalarının önceki versiyonlarına dosya bazında da erişebilirsiniz. Yukarıdaki adımlara benzer şekilde dosyaların da önceki versiyonlarına ulaşabilirsiniz.

 

NOT: Herhangi bir anda server üzerinde dataların manuel olarak gölge kopyasını almak için Shadow Copies tabında aşağıdaki şekilde görülen Create Now butonu kullanılabilir. Ayarlanan zamanlarda gölge kopya alma sureci aynen devam edecektir.

 


NOT: Shadow Copy özelliği Computer Management konsolundan aşağıdaki şekilde görülen yöntem kullanılarak da konfigüre edilebilir.